Gdy chcesz powiedzieć, że coś jest większe, tańsze albo najbardziej interesujące, sama znajomość przymiotnika nie wystarczy. Trzeba jeszcze wybrać właściwą formę i konstrukcję zdania. Poniżej pokazuję, jak działa stopniowanie przymiotników w języku angielskim, kiedy stosować końcówki -er i -est, kiedy używać more i most oraz jak uniknąć błędów, które często pojawiają się nawet na poziomie średniozaawansowanym.
Najważniejsze reguły w jednym miejscu
- Stopień wyższy służy do porównania dwóch osób, rzeczy lub zjawisk.
- Stopień najwyższy wskazuje osobę lub rzecz wyróżniającą się na tle większej grupy.
- Krótkie przymiotniki zwykle przyjmują końcówki -er i -est.
- Dłuższe przymiotniki tworzą formy z more i most.
- Formy takie jak good, better, the best trzeba zapamiętać, ponieważ są nieregularne.
- Przed stopniem najwyższym najczęściej pojawia się the.
Trzy stopnie i ich zastosowanie
W języku angielskim przymiotnik może wystąpić w stopniu równym, wyższym albo najwyższym. Stopień równy po prostu opisuje cechę, na przykład small, czyli „mały”. Stopień wyższy porównuje dwie rzeczy, a najwyższy pokazuje, że jedna osoba lub rzecz wyróżnia się spośród co najmniej trzech.
| Stopień | Forma | Przykład |
|---|---|---|
| Równy | tall | Tom is tall. Tom jest wysoki. |
| Wyższy | taller | Tom is taller than Mike. Tom jest wyższy od Mike’a. |
| Najwyższy | the tallest | Tom is the tallest in the class. Tom jest najwyższy w klasie. |
Przy stopniu wyższym bardzo często pojawia się than, czyli „niż” albo „od”. Przy stopniu najwyższym używamy zwykle the, ponieważ wskazujemy konkretną osobę lub rzecz w danej grupie. To drobne słowo jest często pomijane przez osoby, które tłumaczą zdanie bezpośrednio z języka polskiego.
Trzeba też rozróżnić porównanie dwóch elementów od wyboru najlepszego z większej grupy. Zdanie This book is more interesting than that one porównuje dwie książki, natomiast This is the most interesting book in the series wskazuje najciekawszą książkę w całej serii.
Kiedy dodajemy końcówki -er i -est
W przypadku większości krótkich przymiotników jednosylabowych dodajemy -er w stopniu wyższym oraz -est w najwyższym. Reguła jest prosta, ale pisownia może się zmienić, dlatego nie wystarczy mechaniczne dopisanie końcówki.
| Przymiotnik | Stopień wyższy | Stopień najwyższy |
|---|---|---|
| fast | faster | the fastest |
| small | smaller | the smallest |
| young | younger | the youngest |
| short | shorter | the shortest |
Najważniejsze zmiany w pisowni
- Jeśli przymiotnik kończy się na -e, dodajemy tylko -r lub -st, na przykład large - larger - the largest.
- Jeśli kończy się na spółgłoskę poprzedzoną krótką samogłoską, ostatnią spółgłoskę zwykle podwajamy, na przykład big - bigger - the biggest.
- W wyrazach zakończonych na spółgłoska + y zmieniamy y na i, na przykład happy - happier - the happiest.
- Gdy przed y stoi samogłoska, zapis pozostaje bez zmiany, na przykład gray - grayer - the grayest.
Podwajanie spółgłoski dotyczy krótkich form, takich jak hot czy thin. Dlatego poprawnie powiemy hotter, a nie hoter. Nie podwajamy jednak automatycznie każdej ostatniej litery, co dobrze widać w słowie new - newer - the newest.
Niektóre przymiotniki dwusylabowe także przyjmują końcówki, szczególnie gdy kończą się na -y, na przykład easy - easier - the easiest. W przypadku słów takich jak clever, simple czy quiet można spotkać różne warianty, dlatego najlepiej nauczyć się najczęściej używanej formy razem z przykładowym zdaniem.
Kiedy używać more i most
Dłuższe przymiotniki tworzą stopień wyższy za pomocą more, a najwyższy za pomocą the most. Nie dodajemy wtedy końcówek -er ani -est. Dotyczy to przede wszystkim przymiotników trzy- i więcej sylabowych.
| Przymiotnik | Stopień wyższy | Stopień najwyższy |
|---|---|---|
| expensive | more expensive | the most expensive |
| interesting | more interesting | the most interesting |
| comfortable | more comfortable | the most comfortable |
| important | more important | the most important |
Poprawne zdanie brzmi This exercise is more difficult than the previous one. Formy difficulter i the difficultest są błędne, ponieważ ten przymiotnik jest zbyt długi, by naturalnie łączyć go z końcówkami.
Najczęściej z more i most stopniujemy również przymiotniki zakończone na -ful, -less, -ing oraz -ed, na przykład more useful, more careful, more boring i more tired. W praktyce najważniejszy jest rytm słowa. Jeśli forma z końcówką brzmi ciężko lub nienaturalnie, wybór more będzie bezpieczniejszy.
Nie łączymy obu sposobów naraz. Zwroty more easier, the most fastest i more cheaper są niepoprawne, ponieważ zawierają podwójne oznaczenie stopnia. Wybieramy albo końcówkę, albo słowo pomocnicze.
Nieregularne formy, które trzeba znać
Najczęściej używane wyjątki nie tworzą stopnia wyższego i najwyższego według jednej z opisanych reguł. Właśnie dlatego warto zapamiętać je jako gotowe zestawy, a nie próbować za każdym razem budować ich od podstaw.
| Stopień równy | Stopień wyższy | Stopień najwyższy | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| good | better | the best | dobry, lepszy, najlepszy |
| bad | worse | the worst | zły, gorszy, najgorszy |
| far | farther / further | the farthest / the furthest | daleki, dalszy, najdalszy |
| little | less | the least | mało, mniej, najmniej |
| many / much | more | the most | wiele, więcej, najwięcej |
| old | older / elder | the oldest / the eldest | stary, starszy, najstarszy |
Farther odnosi się przede wszystkim do fizycznej odległości, na przykład My house is farther from the station. Further częściej oznacza „dalszy” w sensie dodatkowy, jak w wyrażeniu further information, choć we współczesnym angielskim zakres tych form częściowo się pokrywa.
Forma elder pojawia się głównie przy członkach rodziny, na przykład my elder sister. Nie używamy jej zwykle po czasowniku be z konstrukcją than, dlatego powiemy My sister is older than me, a nie My sister is elder than me.
Konstrukcje porównawcze i typowe błędy
Samo utworzenie właściwej formy przymiotnika to dopiero połowa sukcesu. W zdaniu trzeba jeszcze zastosować odpowiednią konstrukcję, szczególnie gdy chcemy powiedzieć, że dwie rzeczy są podobne, różnią się stopniem albo zmieniają się w czasie.
Równość i brak równości
Do porównania dwóch podobnych elementów używamy konstrukcji as + przymiotnik + as, na przykład Anna is as tall as Kate. Jeśli chcemy powiedzieć, że coś nie jest tak duże lub tak dobre, stosujemy not as albo not so, na przykład This test is not as easy as the previous one.
Przy znaczeniu „mniej” używamy less oraz the least. Przykłady to This route is less dangerous than the other one i This is the least expensive option. Ta konstrukcja jest szczególnie przydatna przy długich przymiotnikach, bo nie trzeba szukać ich specjalnej formy.
Wzmacnianie i osłabianie porównania
Różnicę można doprecyzować za pomocą słów much, far, a lot, slightly albo a little. Powiemy więc much better, far more interesting i slightly cheaper. Nie używamy natomiast very better, ponieważ very łączy się zwykle ze stopniem równym, a nie z formą porównawczą.
Przeczytaj również: Past Simple vs Present Perfect - Jak przestać je mylić? Ćwiczenia
Porównania, które często pojawiają się w praktyce
- My English is getting better and better. Oznacza, że angielski stopniowo się poprawia.
- The more you practise, the easier it gets. Im więcej ćwiczysz, tym staje się łatwiej.
- She is one of the best students in the group. Po konstrukcji one of the best używamy rzeczownika w liczbie mnogiej.
- This is by far the most useful tip. Wyrażenie by far mocno podkreśla przewagę.
W codziennej nauce najbardziej opłaca się zwracać uwagę na trzy błędy: brak the przed stopniem najwyższym, pomijanie than po stopniu wyższym oraz łączenie more z końcówką -er. Sam polecam zapisywać całe zdania, nie pojedyncze formy. Dzięki temu łatwiej zapamiętać nie tylko słowo, ale też jego naturalne otoczenie.
Jak szybko utrwalić stopniowanie przymiotników
Najskuteczniejsza nauka nie polega na bezmyślnym przepisywaniu długiej tabeli. Najpierw podziel przymiotniki na trzy grupy: krótkie z końcówkami -er/-est, długie z more/most oraz nieregularne. Potem ułóż po jednym zdaniu z każdą grupą i przeczytaj je na głos.
- fast - faster - the fastest
- careful - more careful - the most careful
- good - better - the best
Przed sprawdzianem lub egzaminem warto przećwiczyć także konstrukcje as...as, less...than oraz the more..., the more.... Jeśli pamiętasz zasadę wyboru, zmiany w pisowni i najważniejsze wyjątki, większość zadań ze stopniowania przestaje być zgadywaniem, a zaczyna działać według logicznego schematu.
